อภิธรรม

พระอาจารย์วัชรินทร์ ปิยธมฺโม,ดร

นธ.เอก,อภิธรรมบัณฑิต,พทุธศาสตร์มหาบัณฑิต,พุทธศาสตร์ดุษดีบัณฑิต

อาจารย์ปกรณ์ วุฒิ

Click edit button to change this text. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit.

อาจารย์ธาตรี ฉายศรี

ธศ.เอก,ป.ตรี,อภิธรรมบัณฑิต

พระอาจารย์อานุภาพ คุณงฺกโร

นธ.เอก,พม.,อภิธรรมบัณฑิต

อาจารย์ ฟองรัตน์ อุปโย

ธธ.เอก,ม.6,อภิธรรมบัณฑิต

อาจารย์สุพาณี สุงพงศ์พัฒนกิจ

ธศ.เอก,ป.ตรี,อภิธรรมบัณฑิต

พระอภิธัมมัตถสังคหะ

พระอภิธัมมัตถสังคหะ​

พระอภิธัมมัตถสังคหะ​

อภิธรรมมัตถสังคหะซึ่งท่านพระอนุรุทธาจารย์ได้ประมวลไว้ ๙ ปริจเฉท

เริ่มตั้งแต่ปริจเฉทที่ ๑ คือ จิตตสังคหวิภาค เป็นการรวบรวมจิตทั้งหมด ทุกประเภท และจำแนก คือ แสดงโดยชาติต่าง ๆ  ภูมิต่าง ๆ อยู่ในปริจเฉทที่ ๑

สำหรับปริจเฉทที่ ๒ ก็เป็นเจตสิกสังคหวิภาค  ซึ่งรวบรวมเจตสิกทั้งหมดทุกประเภท

ปริจเฉทที่ ๓ ปกิณณกสังคหวิภาค คือ เอาสภาพธรรมเหล่านั้นมารวบรวมเป็นหมวดหมู่  เป็น ๖ หมวด ได้แก่

เวทนาจำพวกหนึ่ง เป็นเวทนาสังคหะ แสดงว่า มีเวทนา ๓ มีเวทนา ๕ เกิดกับจิตกี่ดวง

เหตุสังคหะ ๖ ได้แก่ โลภะ  โทสะ โมหะ อโลภะ  อโทสะ อโมหะ ได้แก่จิตกี่ประเภท ชาติอะไรบ้าง    

กิจสังคหะก็แสดงกิจของจิตว่า มีปฏิสนธิกิจ ภวังคกิจ  อาวัชชนกิจ ทัสสนกิจ สวนกิจ ฆายนกิจ  สายนกิจ  ผุสสนกิจ  สัมปฏิจฉนกิจ  สันตีรณกิจ โวฏฐัพพนกิจ ชวนกิจ ตทาลัมพนกิจ จุติกิจ  ทั้งหมดก็เป็น ๑๔ กิจ

ต่อจากนั้นก็เป็นทวารสังคหะอีก ๖ คือ ทางตา ทางหู ทางจมูก ทางลิ้น ทางกาย ทางใจ ว่าจิตกี่ดวง  เกิดทางทวารไหน

อารัมพนสังคหะ ๖ ได้แก่ อารมณ์ ๖ ที่ปรากฏทางตา ทางหู ทางจมูก ทางลิ้น ทางกาย     ทางใจ

วัตถุสังคหะ ๖ ก็คือที่เกิดของจิต ได้แก่  จักขุวัตถุ โสตวัตถุ ฆานวัตถุ  ชิวหาวัตถุ กายวัตถุ      หทยวัตถุ

ปริจเฉทที่ ๔ คือ วิถีสังคหะ ทั้งหมดมาจากอนันตรปัจจัยและสมนันตรปัจจัย เพราะกล่าวถึง วัตถุ ๖ ทวาร ๖  อารมณ์ ๖ วิญญาณ ๖ วิถี ๖ วิสยปวัตติ ๖ คือ ตทาลัมพนวาระ ชวนวาระ  โวฏฐัพพนวาระ โมฆวาระทางปัญจทวาร และสำหรับมโนทวารอีก ๒ วาระ

ปริจเฉทที่ ๕ เป็นวิถีมุตตสังคหะ ไม่ได้กล่าวถึงเรื่องวิถีจิต แต่กล่าวถึงเรื่องภูมิต่างๆ        ปฏิสนธิต่าง ๆ  กรรมต่าง ๆ   และความเกิดขึ้นแห่งมรณะ คือ ความตาย

ปริจเฉทที่ ๖ รูปสังคหวิภาค  เป็นเรื่องของรูป  ซึ่งรวบรวมโดยอาการต่าง ๆ

ปริจเฉทที่ ๗ สมุจจยสังคหวิภาค  คือ การรวบรวมวัตถุธรรม ได้แก่ จิต เจตสิก รูป เป็นอกุศลสังคหะหมวดหนึ่ง มิสกสังคหะ คือ ผสมกัน  หรือโพธิปักขิยสังคหะ สัพพสังคหะ   นี่ก็เป็นการแสดงประเภทของธรรมนั้น ๆ

ปริจเฉทที่ ๘ ปัจจยสังคหวิภาค  คือ การแสดงสภาพความเป็นปัจจัยของธรรมทั้งหมด

ปริเฉทที่ ๙  กัมมัฏฐานสังคหวิภาค เป็นการแสดงสมถะและวิปัสสนา

คู่มือพระอภิธัมมัตถสังคหะ ๙ ปริจเฉท

พระอภิธัมมัตถสังคหะ ปริจเฉทที่ ๑

รวบรวมแสดง จิตปรมัตถ์
คู่มือการศึกษา จิตปรมัตถ พระอภิธัมมัตถสังคหะ ปริจเฉทที่ ๑

Read More

พระอภิธัมมัตถสังคหะ ปริจเฉทที่ ๒

รวบรวมแสดง เจตสิกปรมัตถ์
เจตสิกสังคหวิภาค
เจตสิกปรมัตถ นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทธฺสฺส เจตสิก ๕๒

Read More

พระอภิธัมมัตถสังคหะ ปริจเฉทที่ ๓

ปกิณณกสังคหวิภาค
รวมรวมแสดง ธรรมต่าง ๆ ๖ หมวด คือ เวทนา เหตุ ทวาร กิจ อารมณ์ และวัตถุ

Read More

พระอภิธัมมัตถสังคหะ ปริจเฉทที่ ๔

รวบรวมแสดง วิถีจิต วิถีสังคหะวิภาค
คู่มือการศึกษา วิถีสังคหวิภาค พระอภิธัมมัตถสังคหะปริจเฉทที่ ๔

 

Read More

พระอภิธัมมัตถสังคหะ ปริจเฉทที่ ๕

รวบรวมแสดง จิตที่พ้นวิถี และธรรมที่เกี่ยวเนื่องกับจิตที่พ้นวิถี
วิถีมุตตสังคหวิภาค หน้า ๑ คู่มือการศึกษา วิถีมุตตสังคหวิภาค พระอภิธัมมัตถสังคหะ ปริจเฉทที่ ๕

Read More

พระอภิธัมมัตถสังคหะ ปริจเฉทที่ ๖

รวบรวมแสดง รูปปรมัตถ์และนิพพาน
รูปสังคหวิภาค รูปสังคหวิภาค พระอภิธัมมัตถสังคหะปริจเฉทที่ ๖ นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทธฺสฺส

Read More

พระอภิธัมมัตถสังคหะ ปริจเฉทที่ ๗

สมุจจยสังคหวิภาค
รวบรวมแสดง ธรรมที่สงเคราะห์เข้าเป็นหมวดเดียวกันได้ คู่มือการศึกษา สมุจจยสังคหวิภาค พระอภิธัมมัตถสังคหะ ปริจเฉทที่ ๗

Read More

พระอภิธัมมัตถสังคหะ ปริจเฉทที่ ๘

ปัจจยสังคหวิภาค รวบรวมแสดง ธรรมที่อุปการะซึ่งกันและกัน และแสดงบัญญัติธรรมด้วย
คู่มือการศึกษา ปัจจยสังคหวิภาค พระอภิธัมมัตถสังคหะ ปริจเฉทที่ ๘

Read More

พระอภิธัมมัตถสังคหะ ปริจเฉทที่ ๙

 อารมณ์อันเป็นที่ตั้งแห่งการงานทางใจ คือ สมถะ และ วิปัสสนา กัมมัฏฐานสังคหวิภาค
หน้า ๑ คู่มือการศึกษา กัมมัฏฐานสังคหวิภาค พระอภิธัมมัตถสังคหะ ปริจเฉทที่ ๙

Read More