โอวาทธรรมวันเวียนเทียน

พระภาวนาธรรมาภิรัช

วันพฤหัสบดีที่ 4 พฤศจิกายน 2564
วันพระ แรม 14 ค่ำ เดือน 11

วันนี้เป็นวันพระ แรม 14 ค่ำ ซึ่งเป็นโอกาสแห่งการทำความดีของพวกเรา โดยจะมาทำพิธีในการประทักษิณเวียนเทียนบูชาต่อพระรัตนตรัย

     การที่เราประทักษิณรอบพระสถูปเจดีย์ก็เพื่อว่าให้เรานั้นได้ระลึกนึกถึง พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ โดยเฉพาะพระพุทธคุณ เราต้องน้อมนึกถึงคุณของพระพุทธเจ้า สังเกตว่าเจดีย์ทั้งหลายมีฐาน 4 เหลี่ยม แม้จะเป็นเจดีย์กลมขึ้นไปหรือเจดีย์แบบเหลี่ยม ฐานจะมีเหลี่ยมเสมอ จะเป็น 4 เหลี่ยม หรือ 8 เหลี่ยม

     ถ้าเป็น 4 เหลี่ยม ก็เปรียบเหมือนอริยสัจ 4 ประการ ทุกขอริยสัจจ์ สมุทัยอริยสัจจ์ ทุกขนิโรธอริยสัจจ์ ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทาอริยสัจจ์ ที่เราพูดง่ายๆ ว่า ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค

     การที่จะเข้าถึงพุทธะ หรือเข้าถึงการบรรลุธรรม หรือการตรัสรู้ธรรม ก็ต้องเข้าใจเรื่องอริยสัจ 4 นี้คือทุกข์ นี้คือเหตุแห่งทุกข์ นี้คือความดับทุกข์ นี้คือข้อปฏิบัติเพื่อความดับทุกข์

     ทุกข์ เป็นธรรมที่ต้องศึกษาให้เข้าใจรอบด้าน ที่เรียกว่า ปริญเญย ก็คือ ปริญญา คือ ศึกษาให้รู้รอบด้าน ศึกษาให้เข้าใจความเป็นจริงของทุกข์ และพระองค์ก็ได้ศึกษาแล้ว  นี้คือทุกข์ ได้ศึกษาจบแล้ว 

     นี้คือสมุทัย ที่เป็นปัจจัยให้เกิดทุกข์ ปหาตัพพกิจ ปหาตัพพา ธัมมา ปหาน คือ ละ ละเหตุให้เกิดทุกข์ คือ กิเลส พระองค์ละได้แล้ว 

     นี้คือนิโรธ คือความดับทุกข์  สัจฉิกรณกิจ คือทำให้แจ้ง พระองค์ก็ทำให้แจ้งแล้ว 

     นี้คือมรรค ข้อปฏิบัติเพื่อความดับทุกข์ ภาเวตัพพกิจ แปลว่าทำให้เจริญ พระองค์ก็ทำให้เจริญแล้ว

      ฉะนั้นเมื่อเราเดินจงกรมหรือเวียนเทียนรอบพระธาตุเจดีย์ เมื่อเราทำเป็นหมู่ ต้องเดินต่อเนื่อง ถ้าเราเดินเพื่อที่จะดำเนินตามทางของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ก็ให้เราคิดว่าเมื่อเรามาเวียนเทียน เราจะมารู้จักทุกข์ มารู้จักเหตุให้เกิดทุกข์ มารู้จักความดับทุกข์ และมารู้จักข้อปฏิบัติเพื่อให้ถึงความดับทุกข์นั้น

     4 ทิศ ก็อริยสัจ 4 ในรอบที่ 1

     รอบที่ 2 ทุกข์ ก็ต้องเรียนรู้ให้เข้าใจ สมุทัย ต้องละ นิโรธ ต้องทำให้แจ้ง มรรค ต้องทำให้เจริญ

     รอบที่ 3 เราต้องทำให้ถึงให้ได้ พัฒนาให้เข้าถึง ละกิเลสก็ต้องละให้ได้ นิโรธก็ต้องไปถึงจุดมุ่งหมายนั้นให้ได้ มรรคก็ทำให้สมบูรณ์ให้ได้

     หมายถึง เดิน 3 รอบแต่ทำ 4 เป็น 12 อย่างในบทสวดธัมมจักที่เราท่อง ท์วาทะสาการัง ยะถาภูตัง เราได้รู้แล้วตามความเป็นจริง ปะชานาติ ชัดเจนแล้ว นี่คือหมายถึงว่าเรามาเวียนเทียน ก็ให้เรามาเรียนรู้เรื่องทุกข์ ศึกษาให้เข้าใจเรื่องทุกข์ ศึกษาให้เข้าใจเหตุของทุกข์ ศึกษาให้เข้าใจการดับทุกข์ ศึกษาพัฒนาธรรมที่จะดับทุกข์ได้ เวลาเวียนเทียนก็ขอให้เรานึกว่า ขอให้เรานั้นได้เข้าถึงอริยสัจ 4 อริยสัจธรรมตามพระพุทธเจ้า พระองค์เข้าถึงอริยสัจ 4 ก็เพราะรู้ทุกข์ รู้เหตุให้เกิดทุกข์ รู้ธรรมอันเป็นที่ดับทุกข์ รู้ถึงการปฏิบัติเพื่อความดับทุกข์ ฉันใด เราที่มาเวียนเทียนก็ขอให้เราได้เข้าถึงธรรม คือความรู้ทุกข์ ก็ให้ศึกษาจากกายใจนี้ เข้าใจความเป็นจริงของกายใจนี้ การที่เราเข้าใจความเป็นจริงของชีวิต ของกายใจนี้ เรียกว่าเข้าใจความทุกข์ ทุกขสัจจะ

     เราทั้งหลายต้องทำความเข้าใจกับสัจธรรมในตน ตั้งแต่หัวจรดเท้า ทุกสิ่งที่เป็นชีวิต ทั้งกายทั้งใจ รูปธรรมนามธรรม ที่กำลังเป็นไปอยู่ มันเป็นภาวะที่ไม่คงที่ ผันแปร เปลี่ยนแปลง มีการเกิดดับเสื่อมสลาย ต่อไปเราก็รู้ว่าเหตุแห่งทุกข์ คือความอยาก ความปรารถนา ความต้องการ มีหลายอารมณ์ มนุษย์เรามีหลายความต้องการ ความอยาก ความปรารถนา ความต้องการนั้น ต้องการนี้ ต้องการเป็นนั้น เป็นนี้ ต้องการได้นั้น ได้นี้

     สิ่งเหล่านี้ก็เป็นเหตุให้เกิดทุกข์ เป็นเหตุให้เกิดปัญหา ตัวเองก็เป็นปัญหาของตน และยังเป็นปัญหาแก่คนอื่น มันก็กว้างไป เป็นปัญหาให้แก่สังคม ประเทศชาติบ้านเมือง

     ต่อไปเราก็ต้องศึกษาว่าถ้าจะดับปัญหานั้น ดับปัญหาของตัวเอง ดับปัญหาที่จะไปกระทบกับคนอื่น มันต้องดับเหตุให้เกิดปัญหาที่ว่า ความอยาก ความปรารถนา ความต้องการนั่นนี่ ความคาดหวังต่างๆ นานา ต้องดับตัวนี้ให้ได้ แต่วิธีการจะดับนี่แหละที่เราจะทำให้มันสมบูรณ์แบบว่าจะดับมันได้อย่างไร บางทีเราก็รู้ แต่เครื่องมือหรืออุปกรณ์ของเรามันไม่ดีพอ ไม่สมบูรณ์พอ มันดับวันนี้ไม่ได้ เราก็ต้องรอ รอกี่วัน กี่เดือน กี่ปี เรียกว่า บำรุงเลี้ยงกำลังของสติ กำลังของสมาธิ กำลังของปัญญา กำลังของความเพียร ลองบำรุงเลี้ยงมัน แล้วบ่มเพาะให้สติเจริญขึ้นได้อย่างไร สมาธิบ่มเพาะให้เจริญขึ้นได้อย่างไร ปัญญาจะบ่มเพาะขึ้นได้อย่างไร ความเพียรความอดทนจะบ่มเพาะขึ้นได้อย่างไร มันก็ต้องใช้กาลเวลาเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย บางครั้ง ณ กาลบัดนี้ วันนี้เป็นต้น เราไม่สามารถที่จะก้าวเข้าถึงจุดนั้นได้ แม้ว่าเราจะรู้อยู่ แต่ก้าวไม่ถึง ไปไม่ได้

     อุปมาเหมือนกับเรามีเรือลำน้อย แต่สายน้ำกำลังหลาก ถ้าเราเอาเรือลำนี้ไปจะถูกกระแสน้ำพัดอับปาง คว่ำแน่ เพราะเรือเราเล็กเกินไป แต่ถ้าเรามีเรือลำใหญ่กว่านั้น เมื่อเจอสายน้ำแค่นี้มันก็ไปได้ เพราะเรือมันใหญ่พอ มันมีความแข็งแกร่งพอที่จะรับแรงกระแทกของสายน้ำ มันก็สามารถข้ามไปได้

     เหมือนกำลังสติสมาธิหรือบารมีของเรา ถ้ามันอ่อนอยู่ เจออารมณ์แค่นี้ก็ไม่ได้แล้ว ความปรารถนา ความเพียร หรือความต้องการ ความตั้งจิตไว้ว่าจะได้อย่างนี้ จะเป็นอย่างนี้ จะมีอย่างนั้น พอมาเจออารมณ์บางอย่างเข้าก็รับไม่ได้แล้ว นี่เรียกว่า ฐานบุญหรือฐานบารมีของเราเองยังอ่อนอยู่ ก็ต้องฝึกต่อไป ทำความเข้าใจต่อไป อดทน บากบั่นต่อไป แก้ไขต่อไป หรือพากเพียรให้มีความแข็งแกร่งขึ้นตามฐานะ ตามเหตุตามปัจจัย

อ่าน  สัมโมทนียกถาในพิธีทอดกฐินสามัคคีมหากุศล ประจำปี 2564

     เรามานึกถึงว่าพระพุทธเจ้าต้องสร้างบารมี 4 อสงไขยแสนกัป ก็ไม่ได้หมายความว่า ตอนที่พระองค์ได้รับการพยากรณ์จากพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทีปังกรว่า มหาบุรุษนี้จะได้เป็นพระพุทธเจ้าอีกองค์หนึ่งในอนาคต 4 อสงไขยแสนกัป ไม่ได้หมายความว่า ตอนนั้นพระโพธิสัตว์ของเราไม่มีปัญญาที่จะตรัสรู้ธรรมหรือบรรลุธรรมนะ แต่ท่านมีปัญญาบรรลุธรรม แต่ท่านบอกว่าถ้าเราจะบรรลุธรรมในพระธรรมคำสอนของพระพุทธเจ้าพระองค์นี้ เราก็บรรลุธรรมได้แต่เราไม่ยินดี เพราะถ้าเราบรรลุธรรมก็เป็นสาวกโนเนมของพระพุทธเจ้า เพราะอัครสาวกของพระพุทธเจ้าก็มีแล้ว มหาสาวกท่านก็มีหมดแล้ว ท่านก็เป็นได้แค่ปกติสาวก ซึ่งท่านปรารถนาใหญ่กว่านั้น ทำไมจึงจะต้องบรรลุธรรมโดยไม่มีชื่อเสียงปรากฏ พระองค์จึงยอมทุกข์สร้างสมบารมีให้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

     ฉะนั้นพวกเราทั้งหลายมาเวียนเทียนรอบพระธาตุ ก็ขอให้เราเห็นแจ้งในอริยสัจ 4 ที่ว่า เห็นทุกข์ เห็นสมุทัย เห็นนิโรธ เห็นมรรค ตามความเป็นจริง ให้เรารู้แจ้งในทุกข์ ให้เราละสมุทัย ทำให้แจ้งซึ่งนิโรธ ทำให้มรรคของเราเจริญ ในรอบที่ 2 แล้วรอบที่ 3 ก็ขอให้เรานั้นทำได้สำเร็จ เข้าถึงให้ได้ ละให้ได้ ปล่อยวางให้ได้ ทำให้สมบูรณ์แบบ นี่คือการที่เรามาเวียนเทียน ให้เรามีจิตใจมุ่งมั่นที่จะเข้าใจอริยสัจธรรมทั้ง 4 ประการตามเป็นจริง

     เวียนเทียนครั้งหนึ่งก็ขอให้เราได้ธรรมะลึกเข้าไปถึงสัจธรรม ให้เป็นแรงบันดาลใจที่จะทำให้เราก้าวไปสู่ความสำเร็จสู่โลกุตตรธรรม ความสิ้นกิเลสอาสวะเป็นที่สุด

 

┗━━━━━•❃°•°•°•°❃•━━━━━┛

วันพระ หรือ วันธรรมสวนะ

วันพระ หรือ วันธรรมสวนะ หรือ ว อ่านต่อ

โอวาทธรรมวันเวียนเทียน 29-10-64
ฟังธรรมเวียนเทียนวันพระ

พวกเรามาเวียนเทียนกันในค่ำคืนน อ่านต่อ

ธรรมนิยาม
ธรรมนิยาม ความแน่นอนแห่งธรรม

เราทั้งหลาย ทางที่จะให้เข้าถึง อ่านต่อ

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *